Triangulatie
Triangulatie betekent dat een derde persoon bij een conflict tussen twee mensen wordt betrokken. In plaats van rechtstreeks met elkaar te praten, verloopt het contact via iemand anders.
Dat kan bijvoorbeeld een familielid, vriend, collega, hulpverlener of kind zijn.
Hoe ziet triangulatie eruit?
Voorbeelden zijn:
1. iemand vragen een boodschap aan de ander door te geven;
2. bij familieleden steun verzamelen voor één kant van het verhaal;
3. zeggen: “Iedereen vindt dat jij het probleem bent”;
4. een kind vragen wat de andere ouder doet of zegt;
5. iemand met een ander vergelijken om jaloezie of onzekerheid op te roepen;
6. een derde persoon gebruiken om druk uit te oefenen;
7. over iemand praten, maar niet rechtstreeks met die persoon.
Hierdoor kan partijvorming ontstaan. De derde persoon komt tussen twee anderen in te staan en krijgt soms het gevoel een kant te moeten kiezen.
Waarom gebeurt het?
Triangulatie kan bewust worden gebruikt om controle, druk of verdeeldheid te creëren.
Het kan ook onbewust ontstaan wanneer iemand bang is voor een rechtstreeks gesprek, bevestiging zoekt of een conflict niet alleen kan oplossen.
Niet iedere betrokkenheid van een derde persoon is schadelijk.
Een neutrale bemiddelaar, systeemtherapeut of vertrouwenspersoon kan juist helpen.
Het verschil zit in het doel en de werkwijze.
Een professionele bemiddelaar:
blijft zo veel mogelijk onpartijdig;
luistert naar alle betrokkenen;
controleert informatie;
stimuleert rechtstreeks overleg;
helpt de betrokkenen zelf verantwoordelijkheid te nemen.
Bij schadelijke triangulatie wordt de derde persoon juist gebruikt om één kant te versterken, informatie door te geven of de ander onder druk te zetten.
Mogelijke gevolgen
Triangulatie kan leiden tot:
wantrouwen en misverstanden;
roddelen en partijvorming;
beschadigde familie- of werkrelaties;
meer afstand tussen de oorspronkelijke betrokkenen;
sociale uitsluiting;
een loyaliteitsconflict bij kinderen;
uitbreiding en verharding van het conflict.
Voor kinderen is triangulatie bijzonder belastend.
Een kind mag geen boodschapper, informant, scheidsrechter of bondgenoot van een ouder worden.
De verantwoordelijkheid voor het conflict ligt bij de volwassenen.
Geen diagnose
Triangulatie is een beschrijving van een relatiepatroon en geen psychische diagnose. Een eenmalig gesprek met een familielid of vriend is niet direct triangulatie.
Kijk vooral naar de herhaling en het doel:
Wordt rechtstreeks contact vermeden?
Wordt informatie via anderen verzameld?
Moeten mensen partij kiezen?
Wordt een derde persoon gebruikt om druk uit te oefenen?
Wordt het conflict hierdoor groter in plaats van kleiner?
Wanneer dit regelmatig gebeurt, kan er sprake zijn van een schadelijk triangulatiepatroon.
Nederlandse websites die dit onderwerp ondersteunen
NVRG – Wat is systeemtherapie?
Nederlands Jeugdinstituut – In gesprek met kinderen van ouders die scheiden
Nederlands Jeugdinstituut – Wat kan school doen voor kinderen van gescheiden ouders?
Movisie – Systeemgericht werken bij ex-partnergeweld
Nederlands Jeugdinstituut – Relationele Gezinstherapie
Afbakening bij de bronnen:
deze websites beschrijven systeemrelaties, partijvorming, loyaliteitsproblemen en het betrekken van de omgeving.
Zij gebruiken niet allemaal letterlijk het woord triangulatie, maar ondersteunen wel de onderliggende professionele uitleg.