Slimme incontinentiezorg

Wanneer technologie helpt bij persoonlijke verzorging

Meer comfort, minder huidproblemen en gerichtere zorg

Incontinentie komt regelmatig voor binnen de ouderenzorg. Voor bewoners kan dit lichamelijk ongemak, schaamte, huidproblemen en verstoring van de nachtrust veroorzaken.
Met slim incontinentiemateriaal kunnen zorgverleners beter bepalen wanneer verschoning nodig is. Hierdoor hoeft een bewoner minder vaak onnodig gecontroleerd of verschoond te worden.

1. Wat is slimme incontinentiezorg?
Slim incontinentiemateriaal bevat sensoren die meten hoeveel vocht het materiaal heeft opgenomen.
Deze technologie wordt ook wel hybride incontinentiezorg genoemd en wordt onder andere toegepast binnen verpleeghuizen.
Het doel is om de persoonlijke verzorging beter af te stemmen op de daadwerkelijke behoefte van de bewoner.

2. Hoe werkt het?
In of op het incontinentiemateriaal bevindt zich een speciale sensorstrip die veranderingen in het vochtgehalte registreert.
De informatie wordt doorgestuurd naar een app of digitaal systeem dat zorgmedewerkers kunnen raadplegen.

Hierdoor kan het zorgpersoneel:

Zien wanneer het incontinentiemateriaal verzadigd raakt.
Gerichter bepalen wanneer verschoning nodig is.
Inzicht krijgen in het urinepatroon van de bewoner.
Onnodige controles en verschoningen verminderen.
De toiletgang waar mogelijk beter afstemmen op persoonlijke behoeften.

Sommige systemen worden tijdelijk ingezet om het urinepatroon te onderzoeken. Andere systemen zijn bedoeld voor langdurige monitoring.

3. Wat zijn de voordelen voor de bewoner?
Slimme incontinentiezorg kan bijdragen aan:

Minder huidproblemen: doordat langdurige blootstelling aan vocht beter kan worden voorkomen.
Betere nachtrust: doordat bewoners minder vaak onnodig wakker worden gemaakt.
Meer comfort en waardigheid: door minder belastende controle momenten en verschoningen.
Minder lekkages: doordat zorgverleners tijdiger kunnen ingrijpen.
Meer persoonlijke zorg: doordat de verzorging wordt afgestemd op individuele behoeften.

Onderzoek en praktijkervaringen die door Vilans zijn verzameld, laten positieve resultaten zien voor zowel bewoners als zorgmedewerkers.

4. Wat betekent dit voor zorgpersoneel en familie?
Voor zorgmedewerkers kan slimme incontinentiezorg de fysieke belasting verminderen. Minder onnodige verschoningen betekent minder til- en verzorgingshandelingen.
Ook kan er meer tijd beschikbaar komen voor andere zorgtaken.
Voor familie kan het geruststellend zijn dat de verzorging gerichter plaatsvindt en dat het comfort van hun naaste meer aandacht krijgt.
De technologie vervangt echter niet de professionele observatie en persoonlijke verzorging.

5. Zijn er ook beperkingen?
Niet ieder systeem is geschikt voor iedere bewoner.
De meeste systemen meten vooral vocht en kunnen ontlasting niet altijd betrouwbaar detecteren. Daarnaast blijven regelmatige huidobservaties en goede hygiëne noodzakelijk.
Ook moet rekening worden gehouden met technische storingen, draagcomfort, gegevensbescherming en de toestemming van de bewoner of diens bevoegde vertegenwoordiger.
Een sensor kan aangeven wanneer incontinentiemateriaal verzadigd raakt, maar niet zelfstandig bepalen hoe de huid eraan toe is of welke verzorging iemand nodig heeft.

6. Wat laten onderzoeken zien?
Volgens een praktijkonderzoek dat Vilans heeft samengevat, werden bij deelnemende zorgorganisaties gemiddeld:

26% minder verschoningen uitgevoerd.
60% minder natte bedden geregistreerd.
Minder onnodige controles uitgevoerd.

Deze resultaten zijn afkomstig uit onderzochte praktijksituaties en vormen geen garantie dat iedere zorginstelling dezelfde resultaten behaalt.

Tot slot
Slimme incontinentiezorg laat zien hoe relatief eenvoudige technologie een belangrijk verschil kan maken in het dagelijks leven van ouderen.
Niet alleen door zorg efficiënter te organiseren, maar vooral door meer comfort, waardigheid, privacy en persoonlijke aandacht mogelijk te maken.
Het uitgangspunt blijft dat de behoeften van de bewoner centraal staan en technologie ondersteunend is aan goede, menselijke zorg.

Nederlandse bronnen en verdere verdieping
1. Vilans – Slim incontinentiemateriaal
Uitgebreide informatie over de werking, toepassingen, voordelen, beperkingen en implementatie van slimme incontinentiezorg.
https://www.vilans.nl/kennis/slim-incontinentiemateriaal

2. Zorg voor Beter – Vernieuwingen incontinentiemateriaal
Praktische informatie over sensortechnologie, urinepatronen, huidproblemen en persoonsgerichte incontinentiezorg.
https://www.zorgvoorbeter.nl/thema-s/lichamelijke-verzorging/incontinentie/continentiezorg/innoveren

3. V&VN – Slim incontinentiemateriaal helpt om betere zorg te geven
Een praktijkvoorbeeld vanuit de verpleegkundige en verzorgende beroepsgroep over comfort, hygiëne, nachtrust en de toepassing in het dagelijks zorgproces.
https://www.venvn.nl/nieuws/themapagina-zorgtechnologie-slim-incontinentiemateriaal-helpt-om-betere-zorg-te-geven

4. VGZ Zorgkantoren – Good Practice Slim incontinentiemateriaal
Praktijkinformatie over hoe sensortechnologie onnodige verschoningen kan verminderen en kan bijdragen aan betere persoonsgerichte zorg.
https://www.vgz-zorgkantoren.nl/zorgaanbieders/zorgvernieuwing/gp---slim-incontinentiemateriaal/

5. Zilveren Kruis Zorgkantoor – Hybride (in)continentiezorg
Informatie over de inzet van slimme sensoren en resultaten bij zorgorganisaties.
https://www.zilverenkruis.nl/zorgkantoor/zorgaanbieders/kennisdeling/succesvolle-initiatieven/hybride-incontinentiezorg