Hypofyse steel

De hypofyse is een kleine hormoonklier onder aan de hersenen.
Ondanks zijn kleine formaat speelt deze klier een belangrijke rol bij de aansturing van verschillende hormonen in het lichaam.

Boven de hypofyse ligt de hypothalamus.
Dit gedeelte van de hersenen ontvangt informatie uit het lichaam en helpt onder andere bij het regelen van temperatuur, slaap, stress, honger, dorst en hormonale processen.
Tussen de hypothalamus en de hypofyse bevindt zich een dunne verbinding: de hypofysesteel.

Wat doet de hypofysesteel?
De hypofysesteel kan worden gezien als een belangrijke verbindingsroute tussen de hersenen en de hypofyse.
Via deze verbinding worden signalen doorgegeven waarmee de hypothalamus invloed uitoefent op de hypofyse.
De hypofyse stuurt vervolgens verschillende andere hormoonklieren en lichaamsfuncties aan.

Daarbij gaat het onder andere om:

de bijnieren en de productie van cortisol;
de schildklier en de stofwisseling;
de eierstokken of zaadballen en geslachtshormonen;
groei en lichaamssamenstelling;
vruchtbaarheid;
en de regeling van de waterhuishouding.

De hypofysesteel is dus niet simpelweg een stukje weefsel waaraan de hypofyse hangt. Het is onderdeel van de communicatie tussen hersenen en hormoonstelsel.

Waarom is deze verbinding zo belangrijk?
Hormonen beïnvloeden veel meer dan alleen groei of voortplanting.
Ze hebben invloed op energie, bloeddruk, stofwisseling, temperatuur, spierkracht, seksualiteit, stressreacties, vochtbalans en verschillende aspecten van lichamelijk en psychisch functioneren.
Wanneer de communicatie tussen hypothalamus en hypofyse wordt verstoord, kunnen daardoor verschillende hormonale systemen worden beïnvloed.
Welke gevolgen dat heeft, hangt af van welke hormoonfunctie verstoord raakt en hoe ernstig die verstoring is.

Wat kan iemand daarvan merken?
Wanneer de hypofyse normaal functioneert, hoeft iemand helemaal niets van de hypofysesteel te merken.
Wanneer de hormonale aansturing verstoord raakt, kunnen echter uiteenlopende klachten ontstaan,
zoals:

ernstige of aanhoudende vermoeidheid;
minder energie;
spierzwakte;
duizeligheid;
concentratie- en geheugenproblemen;
trager denken;
stemmingsklachten;
minder libido;
veranderingen in gewicht;
sneller koud hebben;
menstruatieproblemen;
erectieproblemen;
veel dorst en veel plassen.

Niet iedereen krijgt dezelfde klachten.
Ook kunnen deze verschijnselen door veel andere aandoeningen worden veroorzaakt.
Daarom kunnen klachten alleen niet aantonen dat de hypofysesteel of hypofyse niet goed functioneert

De hypofysesteel op een MRI
De hypofyse, hypothalamus en hypofysesteel kunnen met MRI worden onderzocht.
Een arts kan daarbij onder andere kijken naar de vorm en grootte van de hypofyse en hypofysesteel en naar afwijkingen in het omliggende gebied.
Wanneer wordt vastgesteld dat de hypofysesteel dikker is dan verwacht, spreekt men van een verdikte hypofysesteel.

Dat is belangrijk om verder te onderzoeken, maar het is nog geen verklaring op zichzelf.
Een verdikte hypofysesteel betekent namelijk niet automatisch dat iemand hormoonuitval heeft.
Andersom kunnen hormonale afwijkingen ook niet uitsluitend op basis van een MRI worden vastgesteld.
Daarvoor is aanvullend endocrinologisch onderzoek nodig.

Eerst begrijpen, daarna onderzoeken
Daarom moeten bij een afwijking van de hypofysesteel eigenlijk twee verschillende vragen worden gesteld:
1. Waarom ziet de hypofysesteel er afwijkend uit?
en
2. Functioneert de hormonale aansturing nog normaal?

Dat onderscheid is belangrijk.
De MRI vertelt iets over de structuur.
Bloedonderzoek en eventueel aanvullende hormoontesten vertellen iets over de functie.
Pas wanneer die informatie samen wordt beoordeeld, kan duidelijker worden wat een afwijking van de hypofysesteel voor iemand daadwerkelijk betekent.

Nederlandse professionele informatie
Radboud UMC – Informatie over de hypofyse, hypofyseaandoeningen en hormonale aansturing.
Nederlandse Hypofyse Stichting – Uitleg over de hypofyse en de verschillende hypofysehormonen.
Amsterdam UMC – Informatie over hypofyseaandoeningen, diagnostiek en hormonale gevolgen.

Te lezen via:
https://www.radboudumc.nl/patientenzorg/aandoeningen/h/hypofyse-uitval
https://www.hypofyse.nl/over-de-hypofyse/
https://www.hypofyse.nl/over-de-hypofyse/de-verschillende-hypofysehormonen/
https://www.amsterdamumc.nl/nl/patienteninformatie/hypofyse.htm